Cholesterol to związek organiczny obecny w każdej komórce naszego organizmu (pochodne cholesterolu). Decyduje o wielu właściwościach naszych komórek. Większość ludzi nazywa tak lipoproteiny występujące w osoczu krwi – w tym właściwy cholesterol.

Czym jest cholesterol? Dlaczego należy się nim zainteresować? Czy cholesterol jest zły? Czy moje serce potrzebuje cholesterolu?

Może być dobry albo zły

Wyróżniamy dwa rodzaje cholesterolu – dobry i zły.

Zły cholesterol to LDL (lipoproteidy o niskiej gęstości). Odkłada się w tkankach, jest transportowany z wątroby. Powoduje osadzanie się cholesterolu na ściankach tętnic – zwłaszcza wieńcowych (odżywiających serce) – przez co jest bardzo niebezpieczny dla naszego zdrowia. Prowadzi to do miażdżycy, chorób wieńcowych, zawału serca. Zawarty jest w nasyconych kwasach tłuszczowych (zawartych produktach pochodzenia zwierzęcego – mięso, masło, tłuste mleko).

Dobry cholesterol nazywamy HDL (lipoproteidy o wysokiej gęstości). Jest “przeciwieństwem” LDL. Transportuje cholesterol do wątroby. W wątrobie jest on neutralizowany, wydalany. Dzięki HDL można cofnąć działanie złego cholesterolu – usunąć go z tętnic – hamuje rozwój miażdżycy naczyń krwionośnych – zwłaszcza wieńcowych.

Skąd on się bierze?

Zły cholesterol pobieramy wraz z żywnością. Tłuste produkty pochodzenia zwierzęcego zawierają dużo cholesterolu. Produkty roślinne, nawet bardzo tłuste, zawierają mniej złego cholesterolu.  Najwięcej złego cholesterolu zawiera:

  • jajko (głównie w żółtku)
  • mięso
  • szpik kostny
  • łosoś
  • masło
  • sery
  • śmietana (tłusta)

Prawidłowe stężenie cholesterolu

Prawidłowe stężenie cholesterolu we krwi (osoby dorosłe). Badanie ilości cholesterolu wykonuje się w trakcie ogólnego badania krwi.

Cholesterol zły – LDL (wartości mniejsze stanowią lepszy wynik)

Norma: Poniżej 135 mg/dl
Podwyższony poziom: 135-155 mg/dl
Poziom niewłaściwy: Więcej niż 155 mg/dl

Cholesterol dobry -HDL

Norma 35-70 mg/dl (u kobiet do 80 mg/dl)

Stężenie całkowite cholesterolu

Norma: Poniżej 200 mg/dl
Podwyższony poziom: 200-250 mg/dl
Poziom niewłaściwy: Więcej niż 250 mg/dl

Co robić gdy mam za wysoki poziom cholesterolu?

W przypadku, gdy w naszej krwi stężenie cholesterolu jest za wysokie należy zmienić dietę na niskocholesterolową. Ważne jest również unikanie palenia papierosów (zarówno biernego i czynnego palenia papierosów), unikanie stresu oraz zwiększenie aktywności fizycznej – ćwiczenia.

Dieta niskocholesterolowa polega na ograniczeniu produktów zwiększających stężenie cholesterolu, takich jak:

  • tłuste mleko i tłuste produkty mleczne (sery tłuste, masło, śmietana),
  • tłuste mięso, smalec i podroby,
  • jajka,
  • utwardzane margaryny i tłuszcze,
  • ryby słodkowodne,
  • produkty smażone (np. frytki, pączki),
  • słodycze, miód, dżem,
  • majonez,
  • makaron,
  • napoje gazowane (słodzone).

Powyższe produkty warto zastąpić poniższymi wyrobami:

  • jogurt naturalny, kefir, chudy ser,
  • pieczywo pełnoziarniste (ciemne),
  • czerwone wino,
  • ryby morskie,
  • oleje roślinne (nie utwardzane), np. oliwa,
  • warzywa i owoce,
  • soki naturalne (niesłodzone, bez barwników),
  • herbata zielona,
  • ryż.

Ponadto dozwolone jest spożywanie chudego mięsa, orzechów, gorzkiej czekolady, mleka niskotłuszczowego, jasnego pieczywa.